Mwapoleni kulya! Nga kapeela wa fya kulya fya musango yo, nalikwata ifipusho ifingi mu nshita sha nomba line pa lwa fyo cicitika ku fya kulya fya musango yo nga ca kuti fyafumine mu muulu. Awe, natontonkenye ukutila kuti naonaula imisango ya kemikali iyo iyi komponi kuti yapitamo palya.
Ica kubalilapo, natulandepo panono pa lwa nshita ya ku numa. Ni kemikali iyo babomfya mu filonganino fya mafakitare ayapusanapusana, pamo nga mu kupanga ifya kusamba, ifya kusanshamo, nalimo ne misango imo iya mapulasitiki. Lelo lintu fye yafika mu muulu, yaba mu nkondo ya bbola iyapya yonse.
Ici cimo icacitika icaishibikwa sana ico octyl phenol engakwata mu muulu ni ukusansa kwa mubili. Umupashi wa mu muulu walisulamo ifintu ifilenga umubili ukukosa, pamo nga ifintu ifilenga umubili ukukosa (OH•). Aba abaume abanono bali abacincila nga nshi. Ilyo umusango wa octyl phenol wasuntinkana no musango wa hydroxyl, kuti watendeka umutande wa fyakucita. Iciputulwa ca hydroxyl cikalwisha impeta iyanunkila mu phenol iya octyl. Ici citwala ku kupanga umusango wa phenoxy na menshi. Iciputulwa ca phenoxy kuti lyena cacita nafimbi na fimbi ifya mwela - ifikwata imisango mu muulu. Icakumwenako, kuti yaumfwana na mwela wa mwela (O2) ukupanga ifintu ifipya ifya peroxy. Iyi misango ya peroxy nayo ilabomba bwino kabili kuti yakonkanyapo ukubomba na fimbi ifionaula nelyo ifintu ifishinka mu muulu.
Icimbi icingacitika ni ukusansa kwa kasuba. Imilandu ya kasuba lyonse ilepuma mu lwelele, kabili kuti yapeela amaka ayalinga aya kutobaula ifibombelo fya kemikali mu octyl phenol. Nga ca kuti octyl phenol yapokelela ulubuuto ulwalinga, kuti yaputuka mu fiputulwa ifinono. Ifiputulwa fimo pali ifi kuti fyacita kabili kuti fyakwatako ulubali mu fya kucita fimbi ifya kemikali. Icakumwenako, nga cakuti ubunte mu lubali lwa octyl - umunyololo bwaputuka, kuti bwapanga umusango wa alkyl. Ici ciputulwa ca alkyl kuti pa numa caumfwana na mwela wa mwela pa kupanga iciputulwa ca alkyl peroxy, icapalana nefyo twamwene mu kwasuka kwa mwela.
Nomba, umulopa wa octyl kuti na kabili wacita ifintu fimbi ifionaula umupashi. Icintu cimo ica musango yo icaonaula umushili (NO1). Amafuta ya nitrogen yafuma ku fintu pamo nga ifyafuma mu motoka ne mibombele ya fyakupangapanga. Nga ca kuti umulopa wa muyayaya waisa mu kukumanya umupashi wa muyayaya (NO2), kuti wapanga umupashi wa muyayaya uwabikwa mu cifulo ca mupashi wa muyayaya. Iyi nitro - iyabikwa mu cifulo ca iko ilingi line yaba iya busungu kabili iyatwalilila mu mweo ukulingana na octyl phenol iya kubalilapo. Ukucimfyanya pakati ka fimenwa na NO2 kuti kwasanshamo ukulundako ibumba lya nitro (-NO2) ku cipe ca kununkilila ica fimenwa ifituntulu.
Ukulunda pali ifi ificitika, octyl phenol kuti yapita mu menshi mu mibele imo. Nangu cakuti umupashi tauli uwa menshi ayengi, kwaliba amenshi ayanono aya muputule. Mu kubapo kwa menshi kabili mu mibele ya pH iyalinga, ukusuntinkana kwa ester nangu ether mu fifumamo fimo ifya octyl phenol kuti fyaonaika. Uku kwasuka kwa menshi kuti kwalenga kwaba ifintu ifinono, ifingaonaika bwangu nangu ukufumishiwa mu muulu.
Cilicindeme ukwishiba ukuti ukucitika kwa cine cine no bukulu bwa ifi ificitika fyashintilila pa fintu ifinono. Ukulonganika kwa octyl phenol mu muulu, ukusangwa kwa fintu ifilenga umubili ukukosa ne filenga ububi, ne mibele ya mweo pamo nga ukutenta, ubufuuke, no bukali bwa kasuba fyonse filabomba umulimo. Icakumwenako, mu ncende iyaonaika iya musumba iyakwata ifipimo ifikulu ifya NO1 no lubuuto lwa kasuba ulwa maka, imibombele ya octyl phenol na ifi ifintu ifionaika kabili ukupitila mu kusansalikwa kwa kasuba kuti yaba iyafulisha.
Ukwishiba ifi ifintu ificitika mu fya kemikali te pa mulandu fye wa sayansi. Cakwata ifya cine cine - ifyakupilibula icalo conse. Kuli ifwe nga bakashitisha, cilatwafwa ukwishiba ifyo ifipe fyesu fyakuma ubumi. Lyene kuti twabomba pa kusanga inshila sha kucefyako ukufumya kwa octyl phenol mu muulu nangu ukupanga inshila shimbi ishisuma ku mweo.
Nga mulefwaya ukwishiba nafimbi pa fyakwesha ifikuma ku octyl phenol na ifikuma ubumi bwakwe, kuti mwamona iyi insuntinkanishisho:4-amakwebo. Ipeela amashiwi yamo ayatuntulu aya - aya kuti yaba ayacindama.
Nomba, nalishiba ukuti uku kulanda konse pa lwa mibele ya kemikali kuti kwamoneka kwati kwa mano, lelo fyonse fyaba lubali lwa kushininkisha ukuti tulebomfya no kupeela octyl phenol mu nshila yalinga nga nshi. Nga uli mu cifulo ca kushitishamo ifya kulya ifya octyl phenol, nga ca kutila pa mulandu wa kufwailisha nelyo pa mulandu wa kubomfya mu fya makwebo, tuli pano ku kwafwa. Tuli ne misango yalekanalekana iya fipe fya octyl phenol ifyalinga ifyalinga ifyalinga.
Nga mulefwaya ukusanga umuti wa octyl ku makwebo yenu, mwikokola ukufika kuli wene. Tuli abaiteyanya ukulanshanya pafyo mulefwaya elyo nefyo twingamupeela ifyasuko ifisuma. Nangu mulefwaya icipimo icinono icakwesha mu laboratory nangu icipimo icikulu - icakubomfya ku mibombele ya fyakupangapanga, twalimubika. Natutendeke ukulanshanya no kumona ifyo twingabombela pamo.
Ifyakubomfya
- Umuntu uwakukansha, R. (1990). Gasi - umusango wa fyakupangapanga ifyakupangapanga: Ukupitulukamo. Ukupitulukamo kwa fyakupangapanga, 90(6), 857 - 888.
- Amapiti, BJ, na Mapiti, JN (2000). Icisambililo ca mu lwelele ica pamulu na ica panshi: Amasambililo, Ifyakwesha, na Ukubomfya. Amapepala ya Masambililo.
